تلگرام برای خیلی‌ها از پیام‌رسان گذشته و تبدیل شده به ویترین. کانال اشتراکی، ربات فروش اکانت، بسته‌ی آموزشی، همه‌چیز آن‌جا می‌چرخد. اما قدیمی‌ترین بخش ماجرا هنوز همان است: «شماره کارت می‌دهم، فیش بفرست، ادمین بررسی کند». ادمین که خوابیده باشد یعنی فروش خوابیده.
اتصال ربات به پرداخت خودکار
اصل کار ساده است. ربات از مشتری می‌پرسد چه می‌خواهد، سفارشی می‌سازد و لینک پرداخت می‌دهد. بعد از واریز، سرور پرداخت یک وب‌هوک می‌فرستد و ربات متوجه می‌شود. همین.
- ربات با API یک تراکنش می‌سازد و مبلغ و شناسه‌ی سفارش (مثلاً شناسه‌ی کاربر تلگرام) را می‌فرستد.
- لینک صفحه‌ی پرداخت را در چت به کاربر می‌دهد.
- مشتری واریز می‌کند و پیامک بانک به گوشی شما می‌رسد؛ پرداخت تایید می‌شود.
- وب‌هوک به سرور ربات می‌رسد. ربات امضا را بررسی می‌کند و بعد خدمت را فعال می‌کند.
اگر درباره‌ی مفهوم وب‌هوک شک دارید، توضیح ساده‌اش در یک مقاله‌ی جدا هست.
نکته‌ای که اغلب نادیده گرفته می‌شود: امضا
هر کس آدرس وب‌هوک ربات شما را بفهمد می‌تواند یک درخواست جعلی بفرستد و بگوید «سفارش فلان پرداخت شد». اگر ربات بدون بررسی اعتماد کند، دیگر پرداخت لازم نیست. حتماً امضای درخواست را با کلید اختصاصی‌تان بررسی کنید و فقط آن وقت سفارش را کامل کنید. این فرق «کار می‌کند» و «امن است» است.
کانال خصوصی چطور؟
برای کانال پولی، راه معمول این است که ربات بعد از تایید یک لینک دعوت یک‌بارمصرف بسازد و برای کاربر بفرستد. لینک را با محدودیت یک نفر و زمان کوتاه بسازید. کانال‌هایی که لینک ثابت می‌دهند، خیلی زود می‌بینند چند برابر عضو واقعی، مفت‌خور دارند.
برای اشتراک ماهانه هم ربات می‌تواند تاریخ پایان را ذخیره کند، چند روز قبل یادآوری بفرستد و بعد از انقضا کاربر را حذف کند. جزئیات دوره‌ای را در مقاله‌ی پرداخت اشتراکی دیده‌ایم.
اگر برنامه‌نویس نیستید
ابزارهای ربات‌ساز آماده هستند که وب‌هوک می‌گیرند. اگر ابزارتان وب‌هوک نمی‌پذیرد، حداقل از لینک پرداخت استفاده کنید و وضعیت را از پنل چک کنید. در این حالت تحویل نیمه‌خودکار می‌ماند ولی همچنان فیش‌دیدن حذف می‌شود، که بخش اصلی درد است.
اشتباه‌های رایج
- شناسه‌ی سفارش تکراری: اگر برای هر کاربر همیشه یک شناسه بفرستید، سفارش‌های قدیمی و جدید قاطی می‌شوند. برای هر تلاش یک شناسه‌ی تازه بسازید.
- نبودن مهلت: سفارشی که ساعت‌ها باز مانده، مبلغ یکتای شما را اشغال می‌کند.
- تحویل قبل از تایید: «موقتاً فعال می‌کنم تا فیش بیاید» دقیقاً همان کاری است که قرار بود از آن فرار کنید.
اینماد و کد مالیاتی
برای شروع فروش در تلگرام به هیچ‌کدام نیاز ندارید، و همین یکی از دلایل محبوبیت این مدل است. فقط یادتان باشد فروش پایدار هم آخرش به رعایت قوانین مالیاتی می‌رسد؛ توضیحش در مقاله‌ی بدون کد مالیاتی آمده است.
یک نمونه‌ی جریان کامل
فرض کنید یک ربات فروش اکانت آموزشی دارید. کاربر دستور /buy را می‌زند، ربات منوی محصول‌ها را نشان می‌دهد و بعد از انتخاب، یک پیام با دکمه‌ی «پرداخت» می‌فرستد. دکمه به صفحه‌ی پرداخت وصل است. کاربر واریز می‌کند، و چند ثانیه بعد ربات پیام می‌دهد: «پرداخت تایید شد، اکانت شما این است». اگر کاربر وسط راه ربات را ببندد، وقتی دوباره بیاید، ربات بر اساس شناسه‌ی سفارش می‌فهمد وضعیت چیست و همان‌جا ادامه می‌دهد.
وقتی کاربر پیام می‌دهد «پول دادم ولی نگرفتم»
این پیام بالاخره می‌آید. برای این‌که پشتیبانی‌تان شلوغ نشود، یک دستور /status بگذارید که آخرین سفارش را بگوید: منتظر پرداخت، پرداخت‌شده یا منقضی. بسیاری از کاربرها با همین دستور خودشان جواب می‌گیرند. برای مواردی که واقعاً مشکل هست، یک دکمه‌ی «ارتباط با پشتیبان» با شماره‌ی سفارش خودکار قرار دهید تا لازم نباشد کاربر توضیح بدهد.
محدودیت‌های زمانی و صف
اگر ربات شما در لحظه‌ی کمپین تبلیغاتی ده‌ها سفارش هم‌زمان بگیرد، هر تراکنش مبلغ یکتای خودش را اشغال می‌کند. مهلت‌ها را کوتاه بگذارید و تراکنش‌های منقضی را آزاد کنید تا مبلغ‌های کافی برای سفارش‌های بعدی بماند. اگر حجم خیلی بالا می‌رود، پشتیبانی سرویس را در جریان بگذارید.
امتحان کنید
ربات تستی بسازید که فقط یک دستور «پرداخت ۱۰٬۰۰۰ تومان» داشته باشد و کل مسیر را بسنجید. با ثبت‌نام رایگان می‌توانید مستندات API را ببینید و در همان روز اول تست کنید.